thủ tục tiêu hủy hàng hóa doanh là điểm đáng chú ý trong bản tin này. Các doanh nghiệp chế xuất (DNCX) tại Việt Nam thường xuyên đối mặt với những thách thức trong quá trình quản lý và xử lý hàng hóa, đặc biệt là khi thực hiện thủ tục tiêu hủy hàng hóa của doanh nghiệp chế xuất . Nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh từ việc triển khai Thông tư 121/2025/TT-BTC, Cục Hải quan đã ban hành hướng dẫn chi tiết, mang lại những thay đổi quan trọng giúp tối ưu hóa quy trình và giảm gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp. Bài viết này của Beskare Logistics sẽ phân tích sâu về những điểm cốt lõi trong hướng dẫn mới này, đặc biệt tập trung vào thẩm quyền tiếp nhận thông báo và phương thức giám sát hoạt động tiêu hủy.

thủ tục tiêu hủy hàng hóa doanh: I. Tổng Quan Về Các Vướng Mắc Và Hướng Dẫn Mới

• Thông tư 121/2025/TT-BTC đã đặt ra một số điểm chưa rõ ràng, gây khó khăn cho các doanh nghiệp chế xuất trong việc thực hiện các quy định về tiêu hủy hàng hóa nhập khẩu để gia công, sản xuất xuất khẩu.
• Trước tình hình đó, Cục Hải quan đã kịp thời ban hành hướng dẫn cụ thể, nhằm giải quyết các “điểm nghẽn” này, đảm bảo hoạt động tiêu hủy diễn ra minh bạch và hiệu quả hơn.
• Hai khía cạnh chính được làm rõ bao gồm thẩm quyền của cơ quan hải quan trong việc tiếp nhận thông báo tiêu hủy và các phương thức giám sát hoạt động này.

II. Quy Định Mới Về Giám Sát Hoạt Động Tiêu Hủy Hàng Hóa

Cơ quan Hải quan sẽ áp dụng phương pháp phân tích và đánh giá rủi ro để quyết định hình thức giám sát phù hợp cho từng trường hợp thủ tục tiêu hủy hàng hóa của doanh nghiệp chế xuất.

A. Đánh Giá Rủi Ro Và Giám Sát Linh Hoạt

• Cơ quan Hải quan sẽ tiến hành phân tích, đánh giá mức độ rủi ro của hoạt động tiêu hủy hàng hóa nhập khẩu (nguyên liệu, vật tư, bán thành phẩm, thành phẩm, máy móc, thiết bị) để gia công, sản xuất xuất khẩu hoặc của doanh nghiệp chế xuất.
• Dựa trên kết quả đánh giá, cơ quan Hải quan sẽ quyết định hình thức giám sát phù hợp.
• Đối với các trường hợp được đánh giá rủi ro ở mức trung bình hoặc thấp, cơ quan Hải quan có thể chấp nhận sử dụng các chứng từ chứng minh việc hoàn thành tiêu hủy do doanh nghiệp cung cấp, có xác nhận của các bên liên quan, hoặc thông qua hệ thống camera giám sát của doanh nghiệp chế xuất. Điều này giúp giảm thiểu sự can thiệp trực tiếp, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.
• Trong trường hợp cần giám sát trực tiếp, quy trình phải được thực hiện một cách chặt chẽ, khép kín từ đầu đến cuối, nhằm ngăn chặn mọi hành vi lợi dụng để gian lận thương mại.

B. Giám Sát Tại Cơ Sở Sản Xuất Của Doanh Nghiệp

• Nếu việc tiêu hủy được thực hiện tại cơ sở sản xuất của doanh nghiệp và đáp ứng các quy định về môi trường, cơ quan Hải quan sẽ giám sát trực tiếp đối với nguyên liệu, vật tư, bán thành phẩm, thành phẩm, máy móc, thiết bị.
• Mục tiêu chính là đảm bảo rằng hàng hóa sau khi tiêu hủy không còn giữ được tính năng và công dụng ban đầu.
• Đối với phế liệu, phế phẩm, cơ quan Hải quan sẽ giám sát hoạt động xử lý và phân loại (nếu có).
• Sau khi quá trình tiêu hủy tại cơ sở sản xuất kết thúc, các bên liên quan phải lập biên bản giám sát tiêu hủy, ghi nhận đầy đủ số lượng, trọng lượng hàng hóa tiêu hủy cũng như khối lượng và chủng loại hàng hóa thu được sau quá trình này.
• Doanh nghiệp có trách nhiệm phối hợp với đơn vị xử lý môi trường để thực hiện bàn giao, vận chuyển và xử lý phế thải không còn giá trị sử dụng. Đồng thời, doanh nghiệp cần lập biên bản bàn giao, biên bản ghi nhận khi kết thúc quá trình xử lý theo pháp luật về môi trường và cung cấp các hợp đồng xử lý, biên bản này cho cơ quan Hải quan nơi tiếp nhận thông báo để theo dõi và lưu hồ sơ.

C. Giám Sát Tại Địa Điểm Của Đơn Vị Xử Lý Môi Trường

• Trường hợp việc tiêu hủy được thực hiện tại địa điểm của một đơn vị có chức năng xử lý theo pháp luật về môi trường, cơ quan Hải quan sẽ thực hiện giám sát theo các quy định hiện hành tại điểm d khoản 3 Điều 64 Thông tư số 38/2015/TT-BTC, khoản 42 Điều 1 Thông tư số 39/2018/TT-BTC sửa đổi bổ sung tại khoản 36 Điều 1 Thông tư số 121/2025/TT-BTC.
• Biên bản giám sát tiêu hủy sẽ được lập theo ngày, ghi nhận đầy đủ khối lượng tiêu hủy và khối lượng, chủng loại hàng hóa còn giá trị sử dụng thu được sau tiêu hủy (nếu có).

D. Xử Lý Hàng Hóa Còn Giá Trị Sau Tiêu Hủy

• Đối với hàng hóa còn giá trị sử dụng mà doanh nghiệp thu lại sau quá trình tiêu hủy (tại cơ sở sản xuất hoặc đơn vị xử lý môi trường) khi tiêu thụ nội địa:
• Doanh nghiệp chế xuất: Phải mở tờ khai bán phế liệu thu được sau tiêu hủy theo quy định hiện hành và đính kèm Biên bản giám sát tiêu hủy.
• Doanh nghiệp không phải doanh nghiệp chế xuất: Phải kê khai và nộp thuế với cơ quan Thuế nội địa theo quy định của pháp luật về thuế.

III. Thẩm Quyền Tiếp Nhận Thông Báo Tiêu Hủy Và Phối Hợp Giám Sát

A. Thẩm Quyền Tiếp Nhận Thông Báo

• Theo các quy định tại Điều 64 Thông tư số 38/2015/TT-BTC, khoản 42 Điều 1 Thông tư số 39/2018/TT-BTC sửa đổi bổ sung tại khoản 36 Điều 1 Thông tư số 121/2025/TT-BTC, cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận thông báo tiêu hủy là cơ quan Hải quan nơi tiếp nhận báo cáo quyết toán (được quy định tại điểm b khoản 1 Điều 60), tức là chi cục hải quan khu vực.
• Tuy nhiên, căn cứ vào điều kiện thực tế, Cục Hải quan đã cho phép chi cục hải quan khu vực có thể phân công, giao cho hải quan cửa khẩu hoặc hải quan ngoài cửa khẩu thực hiện việc tiếp nhận thông báo tiêu hủy. Điều này giúp linh hoạt hóa quy trình và phù hợp hơn với thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp.

B. Phối Hợp Giám Sát Trong Trường Hợp Địa Điểm Tiêu Hủy Không Thuộc Địa Bàn Quản Lý

• Trong trường hợp cơ quan Hải quan nơi tiếp nhận thông báo tiêu hủy không đủ nhân lực để thực hiện giám sát trực tiếp tại địa điểm tiêu hủy theo đề nghị của doanh nghiệp, cơ quan này sẽ có văn bản đề nghị cơ quan Hải quan quản lý địa bàn nơi có địa điểm tiêu hủy thực hiện công tác giám sát.

IV. Các Vấn Đề Khác Liên Quan Đến Môi Trường

• Đối với các vướng mắc liên quan đến hồ sơ, giấy phép và các yêu cầu về môi trường trong thủ tục tiêu hủy hàng hóa, Cục Hải quan khuyến nghị doanh nghiệp liên hệ trực tiếp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tại địa phương để được hướng dẫn cụ thể và kịp thời.

Những hướng dẫn mới từ Cục Hải quan không chỉ giúp gỡ bỏ các nút thắt trong thủ tục tiêu hủy hàng hóa của doanh nghiệp chế xuất mà còn thể hiện sự linh hoạt và chủ động của cơ quan quản lý trong việc hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp. Việc áp dụng công nghệ giám sát và phân tích rủi ro sẽ góp phần hiện đại hóa công tác quản lý hải quan, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng.

Nguồn tham khảo: bài viết gốc.

Xem thêm các cập nhật và dịch vụ liên quan tại Beskare Logistics.