Hải quan Việt Nam Nâng Tầm Vị Thế Tại Hội Đồng WCO: Định Hướng Chuyển Đổi Số và An Ninh Chuỗi Cung Ứng

Hải quan Việt Nam: I. Tổng Quan Phiên Họp Hội Đồng WCO 147/148: Định Hướng Chiến Lược Toàn Cầu

Từ ngày 25 đến 27 tháng 6 năm 2026, Đoàn công tác của Hải quan Việt Nam, do Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ dẫn đầu, đã tham dự Phiên họp Hội đồng lần thứ 147/148 của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) tại Brussels, Bỉ. Đây là sự kiện thường niên quan trọng nhất, quy tụ lãnh đạo 187 cơ quan Hải quan thành viên nhằm thảo luận và định hình các chiến lược toàn cầu.

• Bối cảnh và thách thức: Tổng Thư ký WCO, ông Ian Saunders, đã nhấn mạnh sự cần thiết của hợp tác quốc tế trong bối cảnh các mối đe dọa an ninh phi truyền thống, tội phạm xuyên quốc gia và buôn bán bất hợp pháp ngày càng phức tạp.
• Vai trò mở rộng của Hải quan: Thông điệp xuyên suốt tại phiên khai mạc khẳng định vai trò của cơ quan Hải quan không chỉ dừng lại ở tạo thuận lợi thương mại mà còn là lực lượng tuyến đầu bảo vệ xã hội, đảm bảo an ninh kinh tế và xây dựng chuỗi cung ứng toàn cầu an toàn, bền vững.
• Các vấn đề trọng tâm: Hội nghị đã thông qua nhiều báo cáo và định hướng quan trọng liên quan đến Kế hoạch Chiến lược WCO giai đoạn 2025-2028, Kế hoạch hiện đại hóa, ngân sách, liêm chính hải quan, cân bằng giới, và thúc đẩy sáng kiến Hải quan xanh.

II. Vai Trò Nổi Bật Của Dữ Liệu và Chuyển Đổi Số Trong Hải Quan Hiện Đại

Các phiên thảo luận tại Hội đồng WCO đã tập trung sâu vào quản trị và chiến lược dữ liệu trong môi trường hải quan số, cùng với việc tăng cường vai trò của Hải quan trong phòng chống ma túy xuyên quốc gia.

• Dữ liệu là tài sản chiến lược: Dữ liệu không còn chỉ là công cụ hỗ trợ nghiệp vụ mà đã trở thành tài sản chiến lược cốt lõi của hải quan hiện đại. Giá trị của dữ liệu nằm ở chất lượng, độ tin cậy và cơ chế quản trị hiệu quả.
• Đầu tư công nghệ và chuyển đổi số: Trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, việc đầu tư công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được xây dựng trên nền tảng dữ liệu chuẩn hóa, an toàn và minh bạch.
• Thu hẹp khoảng cách năng lực dữ liệu: WCO nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thu hẹp khoảng cách năng lực dữ liệu giữa các cơ quan Hải quan để nâng cao hiệu quả quản lý biên giới và ứng phó với thách thức thương mại, an ninh toàn cầu.
• Chống ma túy xuyên quốc gia: Hải quan được xem là tuyến phòng thủ đầu tiên trong cuộc chiến chống ma túy. Điều này đòi hỏi năng lực cảnh giác, chủ động, và chuyển đổi từ kiểm soát truyền thống sang quản lý dựa trên thông tin tình báo, công nghệ và hợp tác quốc tế.

III. Hải Quan Việt Nam: Chủ Động Đóng Góp và Thúc Đẩy Hợp Tác Quốc Tế

Hải quan Việt Nam đã thể hiện vai trò chủ động và trách nhiệm tại Phiên họp Hội đồng WCO, khẳng định cam kết mạnh mẽ đối với các chương trình cải cách và ưu tiên chiến lược của Tổ chức.

• Ủng hộ cải cách WCO: Việt Nam khẳng định ủng hộ mạnh mẽ chương trình cải cách của Ban Thư ký WCO, coi đây là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động.
• Đóng góp tích cực: Hải quan Việt Nam đã có nhiều đóng góp nổi bật như đồng tổ chức Hội nghị và Triển lãm Công nghệ của WCO năm 2023 tại Hà Nội, đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Ủy ban Kỹ thuật Thường trực WCO trong hai nhiệm kỳ (2024-2026), là thành viên Nhóm xây dựng Kế hoạch Chiến lược khu vực châu Á – Thái Bình Dương, và đồng sáng kiến Chiến dịch Con Rồng Mê Kông với Hải quan Trung Quốc.
• Cam kết chiến lược: Việt Nam tái khẳng định cam kết đồng hành cùng các thành viên WCO trong triển khai các ưu tiên chiến lược, đặc biệt là thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng mô hình Hải quan thông minh dựa trên dữ liệu và tăng cường năng lực thực thi.
• Đề xuất quan trọng: Việt Nam nhấn mạnh đề xuất thu hẹp khoảng cách sẵn sàng chuyển đổi số giữa các thành viên, đảm bảo tiến trình hiện đại hóa hải quan mang tính bao trùm, đồng bộ và bền vững.

IV. Hợp Tác Song Phương Việt Nam – Hoa Kỳ: Bước Tiến Quan Trọng Trong Quản Lý Rủi Ro

Một trong những điểm nhấn quan trọng bên lề Hội nghị là việc ký kết Bản ghi nhớ hợp tác giữa Hải quan Việt Nam và Hoa Kỳ.

• Lễ ký kết: Cục trưởng Hải quan Việt Nam Nguyễn Văn Thọ và Cao ủy Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ Rodney S. Scott đã chính thức ký kết Bản ghi nhớ hợp tác về sử dụng thông tin tờ lược khai và vận chuyển hàng hóa vào ngày 25 tháng 6 năm 2026, tại trụ sở WCO.
• Ý nghĩa của Bản ghi nhớ: Văn kiện này được đánh giá là bước tiến quan trọng, góp phần tăng cường trao đổi dữ liệu và nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro trong kiểm soát hải quan giữa hai bên.
• Các ưu tiên hợp tác: Hợp tác sẽ tập trung vào chống gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp và thực thi quyền sở hữu trí tuệ, những vấn đề then chốt đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

V. Tầm Quan Trọng Của Hợp Tác Quốc Tế Trong Bối Cảnh Thách Thức Toàn Cầu

Phiên họp Hội đồng WCO lần này đã một lần nữa khẳng định tầm quan trọng không thể thiếu của hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hải quan.

• Không thể đơn độc: Thông điệp nổi bật từ hội nghị là không một cơ quan Hải quan nào có thể đơn độc đối phó với các thách thức xuyên biên giới ngày càng phức tạp.
• Giải pháp toàn diện: Hợp tác quốc tế, chia sẻ trách nhiệm và hành động tập thể không chỉ là giải pháp ứng phó hiệu quả mà còn là nền tảng để xây dựng một nền hải quan hiện đại, thích ứng và phát triển bền vững.
• Thúc đẩy quan hệ song phương: Bên lề hội nghị, Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ đã có các cuộc làm việc song phương với lãnh đạo Hải quan Đức, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh, Hà Lan, Bỉ, Mexico, Sri Lanka, Campuchia, Thái Lan, nhằm tăng cường chia sẻ thông tin và kinh nghiệm trong các chương trình hiện đại hóa hải quan.

Nguồn tham khảo: bài viết gốc.

Xem thêm các cập nhật và dịch vụ liên quan tại Beskare Logistics.