Ngày 01/07/2026 đánh dấu một cột mốc quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu và logistics tại Việt Nam. Hàng loạt văn bản pháp luật mới, bao gồm các luật, nghị định và thông tư, sẽ chính thức có hiệu lực, tạo ra những chuyển dịch lớn trong khuôn khổ pháp lý. Các quy định xuất nhập khẩu logistics này không chỉ siết chặt kỷ cương, tăng cường chế tài và hậu kiểm mà còn đẩy mạnh số hóa, cắt giảm thủ tục nhằm tối ưu chi phí tuân thủ. Để giúp doanh nghiệp chủ động thích ứng và giảm thiểu rủi ro, Beskare Logistics tổng hợp và phân tích những điểm cốt lõi dưới đây.

quy định xuất nhập khẩu logistics: I. Tổng Quan Về Các Thay Đổi Pháp Lý Trọng Yếu

• Phạm vi ảnh hưởng rộng: Khoảng 15 văn bản pháp luật quan trọng sẽ đồng loạt có hiệu lực, tác động đến nhiều khía cạnh từ quản lý thuế, hải quan, chất lượng sản phẩm đến logistics chuyên ngành và hạ tầng giao thông.
• Mục tiêu kép: Các quy định mới hướng tới việc tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, phòng chống gian lận thương mại, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp thông qua việc đơn giản hóa thủ tục và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ.
• Yêu cầu thích ứng chủ động: Doanh nghiệp cần khẩn trương rà soát, cập nhật quy trình nội bộ và hệ thống dữ liệu để đảm bảo tuân thủ, tránh các rủi ro pháp lý và tối ưu hóa hoạt động kinh doanh.

II. Nhóm Văn Bản Về Quản Lý Thuế, Hải Quan Và Thủ Tục Hành Chính

• Nghị định số 169/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan:
  • Chính thức thay thế Nghị định số 128/2020/NĐ-CP từ 01/07/2026.
  • Bổ sung và điều chỉnh các mức xử phạt nghiêm khắc hơn đối với các hành vi vi phạm về khai sai mã HS, trị giá, xuất xứ; chậm nộp hồ sơ, thuế; vi phạm giám sát hải quan; vi phạm trong hoạt động quá cảnh, chuyển khẩu; cũng như các sai phạm liên quan đến khai báo điện tử và thủ tục hải quan.
  • Khuyến nghị cho doanh nghiệp: Cần rà soát kỹ lưỡng mã HS, C/O, trị giá, nhãn hàng, loại hình và chính sách mặt hàng; kiểm tra chặt chẽ quy trình khai báo để giảm thiểu rủi ro bị xử phạt.
• Luật Quản lý thuế năm 2025 (Luật số 108/2025/QH15):
  • Có hiệu lực từ 01/07/2026, thay thế Luật Quản lý thuế năm 2019.
  • Đưa ra yêu cầu cao hơn về dữ liệu khai báo và hồ sơ chứng minh nghĩa vụ thuế, đặc biệt trong công tác hậu kiểm.
  • Khuyến nghị cho doanh nghiệp: Đảm bảo lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ để phục vụ hiệu quả cho công tác hậu kiểm; chú ý các sai sót về mã HS, trị giá, xuất xứ, miễn giảm và hoàn thuế sẽ bị kiểm tra chặt chẽ hơn.
• Thông tư số 78/2026/TT-BTC sửa đổi, bổ sung Thông tư số 203/2014/TT-BTC hướng dẫn xử lý hàng hóa tồn đọng:
  • Có hiệu lực từ 01/07/2026.
  • Quy định rõ ràng hơn về thời hạn xác định hàng hóa bị từ bỏ, rút ngắn thời gian thông báo tìm chủ hàng và nguyên tắc phân định chi phí xử lý hàng tồn đọng.
  • Tác động: Giúp giải phóng nhanh không gian kho bãi và làm rõ trách nhiệm tài chính của các bên liên quan.
• Đồng bộ mã cơ quan Hải quan:
  • Theo Thông báo số 17920/TB-CHQ và Công văn số 18074/CHQ-GSQL, toàn ngành Hải quan sẽ áp dụng mã cơ quan Hải quan mới từ 01/07/2026. Mã cũ sẽ không còn giá trị cho các tờ khai phát sinh sau thời điểm này.
  • Khuyến nghị cho doanh nghiệp: Cần khẩn trương cập nhật phần mềm khai báo, đồng bộ lại mã chi cục, cửa khẩu, tài khoản nộp thuế và toàn bộ biểu mẫu liên quan.
• Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính:
  • Có hiệu lực từ 01/07/2026.
  • Tiếp tục cắt giảm các điều kiện kinh doanh không cần thiết, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, thúc đẩy số hóa và cải cách quy trình giải quyết thủ tục.
  • Tác động tích cực: Giảm bớt chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, vận chuyển và thông quan hàng hóa cho các doanh nghiệp logistics và xuất nhập khẩu.

III. Nhóm Quy Định Về Tiêu Chuẩn Chất Lượng, Nhãn Mác Và Truy Xuất Nguồn Gốc

• Thông tư số 31/2026/TT-BCT quy định về truy xuất nguồn gốc hàng hóa thuộc Bộ Công Thương:
  • Có hiệu lực từ 01/07/2026.
  • Quy trình triển khai chia làm hai giai đoạn: giai đoạn đầu yêu cầu doanh nghiệp đăng ký tài khoản và mã định danh sản phẩm; từ 01/01/2027 sẽ áp dụng đầy đủ hệ thống truy xuất.
  • Khuyến nghị cho doanh nghiệp: Chủ động hoàn thiện thông tin về nhà sản xuất, nguồn gốc, lô hàng, cùng hệ thống hồ sơ kỹ thuật và mã định danh sản phẩm.
• Nghị định số 37/2026/NĐ-CP quy định về chất lượng sản phẩm, nhãn điện tử, truy xuất nguồn gốc:
  • Có hiệu lực từ 01/07/2026.
  • Hướng dẫn Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, bổ sung quy định mới về nhãn điện tử, mã số mã vạch, truy xuất nguồn gốc và kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu theo mức độ rủi ro.
  • Khuyến nghị cho doanh nghiệp: Chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ kỹ thuật, công bố hợp quy/chứng nhận, tài liệu catalogue và đảm bảo nhãn hàng hóa thể hiện đúng quy định.

IV. Nhóm Quy Định Chuyển Tiếp Về Quản Lý Hóa Chất

• Nghị định số 26/2026/NĐ-CP và các thông tư hướng dẫn về quản lý hóa chất:
  • Các mốc chuyển tiếp về quản lý hóa chất chính thức áp dụng từ 01/07/2026.
  • Khuyến nghị cho doanh nghiệp: Đặc biệt lưu ý kiểm tra các điều kiện tồn trữ hóa chất, hồ sơ xuất xứ, ghi nhãn hàng hóa và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh nguồn gốc đối với các loại hàng nguy hiểm.

V. Nhóm Quy Định Về Logistics Chuyên Ngành (Hàng Không, Thương Mại Điện Tử, Công Nghệ Cao, Vật Liệu Xây Dựng)

• Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025 và Nghị định số 208/2026/NĐ-CP:
  • Cùng có hiệu lực từ 01/07/2026, điều chỉnh toàn diện hoạt động vận tải hàng không, quy định chi tiết về khai thác, quản lý slot, quyền vận chuyển và điều kiện kinh doanh.
  • Tác động: Ảnh hưởng trực tiếp đến các đơn vị kinh doanh Air Cargo, GSA, Forwarder cùng hệ thống kho hàng không, có thể tác động đến giá cước, tình trạng đặt chỗ và lịch bay chung.
• Nghị định số 205/2026/NĐ-CP quy định về cảng hàng không, sân bay:
  • Có hiệu lực từ 01/07/2026, bổ sung điều kiện đầu tư và khai thác cảng hàng không, sân bay, quy định chi tiết về hoạt động cung cấp dịch vụ hàng không.
  • Tác động: Ảnh hưởng trực tiếp đến nhóm doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics hàng không, khai thác kho bãi và cung ứng các dịch vụ tại sân bay.
• Luật Thương mại điện tử năm 2025:
  • Chính thức áp dụng từ 01/07/2026, hoàn thiện khung pháp lý cho thương mại điện tử xuyên biên giới bằng việc tăng cường quản lý dữ liệu giữa người bán, sàn TMĐT, đơn vị vận chuyển và cơ quan quản lý.
  • Tác động: Ảnh hưởng rộng đến các doanh nghiệp làm Cross-border E-commerce, Fulfillment, hệ thống kho TMĐT, giao hàng chặng cuối (Last-mile) và toàn bộ chuỗi logistics xuyên biên giới.
• Luật Công nghệ cao năm 2025:
  • Có hiệu lực từ 01/07/2026, ban hành các chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp công nghệ cao, nổi bật là miễn thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu, vật tư, linh kiện trong một số trường hợp cụ thể.
  • Đối tượng hưởng lợi: Doanh nghiệp bán dẫn, điện tử, R&D và các doanh nghiệp công nghệ cao đáp ứng đủ điều kiện.
• Nghị định số 209/2026/NĐ-CP và Thông tư số 41/2026/TT-BXD quy định về quản lý vật liệu xây dựng nhập khẩu:
  • Đều có hiệu lực từ 01/07/2026, hướng tới quản lý chất lượng vật liệu xây dựng nhập khẩu (thép, kính, xi măng, gạch…).
  • Khuyến nghị cho doanh nghiệp: Kiểm tra danh mục quản lý, hoàn thiện chứng nhận hợp quy, hồ sơ kỹ thuật và áp chính xác mã HS khi làm thủ tục.

VI. Nhóm Quy Định Về Hạ Tầng Giao Thông Và Vận Tải Nội Địa

• Thông tư số 20/2026/TT-BXD quy định về quản lý cảng thủy nội địa:
  • Chính thức áp dụng từ 01/07/2026, quy định chi tiết về công tác quản lý cảng thủy nội địa, bến thủy nội địa và khu neo đậu nhằm chuẩn hóa hoạt động khai thác và quản lý hạ tầng đường thủy.
  • Tác động: Ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các doanh nghiệp vận tải thủy, doanh nghiệp khai thác cảng và mạng lưới logistics nội địa.
• Nghị định số 241/2026/NĐ-CP quy định về quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ:
  • Có hiệu lực từ 01/07/2026, mang lại những thay đổi lớn về phân cấp quản lý quốc lộ cho địa phương và điều chỉnh các quy định về trạm dừng nghỉ trên đường bộ.
  • Điểm đáng chú ý: Cho phép xe bán tải có khối lượng chuyên chở dưới 3,5 tấn được lưu thông theo quy định áp dụng đối với ô tô con trong một số trường hợp.
  • Tác động: Tăng tính chủ động cho địa phương trong quản lý hạ tầng, hỗ trợ thiết thực cho hoạt động vận tải, giao nhận hàng hóa và tối ưu khai thác phương tiện, đặc biệt đối với các doanh nghiệp logistics có sử dụng xe bán tải.

Các quy định pháp luật mới có hiệu lực từ 01/07/2026 đòi hỏi các doanh nghiệp xuất nhập khẩu và logistics phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và chủ động thích ứng. Việc nắm bắt và tuân thủ đúng các quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý mà còn mở ra cơ hội tối ưu hóa hoạt động, nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thị trường ngày càng hội nhập và chuyên nghiệp hóa.

Nguồn tham khảo: bài viết gốc.

Xem thêm các cập nhật và dịch vụ liên quan tại Beskare Logistics.